Jak rozpoznać dni płodne
|
|
Organizm każdej kobiety ma swój własny rytm i jego płodność również objawia się w indywidualny sposób. Istnieje jednak kilka objawów, które po nałożeniu na siebie, pozwolą nam zorientować się z wyprzedzeniem kiedy nastąpi owulacja. Są to: śluz szyjkowy, pozycja i konsystencja szyjki macicy, temperatura ciała, oraz testy owulacyjne. Przeprowadzając te obserwacje regularnie w szybkim czasie poznasz rytm swojego cyklu i będziesz umiała z łatwością przewidzieć owulację.
Śluz Szyjkowy Śluz szyjkowy, jak sama nazwa wskazuje, jest wytwarzany przez szyjkę macicy w dniach poprzedzających owulację. Proces ten spowodowany jest podwyższoną produkcją estrogenu. Śluz wypływa z szyjki macicy do pochwy, gdzie można go łatwo zaobserwować. Ilość, konsystencja, a nawet barwa śluzu szyjkowego ulega zmianom przez cały czas trwania cyklu. Obserwacja i zapisywanie tych zmian pozwoli Ci lepiej dopasować czas współżycia tak, aby zmaksymalizować szansę na poczęcie. Według typowego schematu, śluz tuż po miesiączce jest suchy, potem kleisty, potem kremowy, następnie mokry i wodnisty, aż wreszcie, tuż przed owulacją, staje się on bardziej przezroczysty, rozciągliwy, i bardziej obfity. Wygląda wtedy zupełnie jak białko jaja kurzego. Unikaj sprawdzania śluzu bezpośrednio przed lub po stosunku, gdyż śluz wydzielany przy podnieceniu lub nasienie mogą zafałszować wynik. Jeżeli śluz jest w miarę obfity, możesz z łatwością obserwować go po oddaniu moczu. Po wytarciu się papierem toaletowym, weź kolejny kawałek i wytrzyj nim okolice pochwy. Następnie przyjrzyj się zawartości papieru. Możesz też zrobić to samo umytymi palcami ręki. Śluz może być także zauważalny na Twojej bieliźnie. Prowadząc tę obserwację, zwróć uwagę, na następujące objawy:
Jeżeli masz kłopot ze znalezieniem śluzu, ćwiczenie mięśni kegla (zaciskanie i rozluźnianie mięśni, które kontrolują przepływ moczu) pomaga wypchnąć śluz szyjkowy do ujścia pochwy, gdzie łatwo go zaobserwować (unikaj ćwiczenia mięśni kegla tuż po stosunku, gdyż możesz w ten sposób wypchnąć spermę z pochwy, a tym samym zmniejszyć szansę na zapłodnienie). Ćwiczenia fizyczne, oraz wydalanie kału również pomagają wypchnąć śluz szyjkowy do ujścia pochwy, ułatwiając obserwację. Jeśli te metody nie dają dobrych rezultatów, możesz sprawdzać śluz wewnątrz pochwy. Może to być szczególnie pomocne, jeśli masz obniżony poziom estrogenu (przy karmieniu piersią lub perimenopauzie), lub jeżeli śluz nie jest zbyt obfity. Ważne jest, aby wybrać jedną metodę sprawdzania i stosować ją konsekwentnie. Wtedy rezultaty będą najtrafniejsze. W przypadku sprawdzania śluzu wewnątrz pochwy obserwujemy te same objawy. Inna jest jedynie metoda obserwacji. Oto ona:
Pomiar Temperatury Bazowej Temperatura bazowa (TB), czyli temperatura Twojego ciała w stanie spoczynku jest jednym z najważniejszych wskaźników płodności, a jej zmiany są jedynym niezawodnym wskaźnikiem tego, że owulacja miała miejsce i kiedy nastąpiła. Wszystkie inne objawy pomogą Ci ustalić jedynie, że owulacja się zbliża. Prowadzenie wykresu temperatury bazowej pozwoli Ci również poznać długość Twojej fazy lutealnej, oraz może pomóc zdiagnozować niektóre nieprawidłowości cyklu. Łącząc systematyczne pomiary TB z obserwacją śluzu i szyjki macicy, uzyskasz bogate informacje o Twoim rytmie płodności. Po owulacji, ciałko żółte (pozostałość po pęcherzyku, z którego w trakcie owulacji uwalnia się komórka jajowa) zaczyna wytwarzać progesteron. Hormon ten powoduje wzrost temperatury ciała, który można zaobserwować mierząc TB każdego ranka specjalnym termometrem, tuż po przebudzeniu, a następnie zapisać w przygotowanym na ten cel wykresie. Wykres taki możemy zrobić same na papierze, w programie Excel czy Word, lub skorzystać z dostępnych w internecie aplikacji do pomiarów BT. Aby pomiary temperatury były dokładne, przestrzegaj następujących zasad: Mierz temperaturę przed porannym wstaniem z łóżka, gdyż jakikolwiek większy ruch może podnieść twoją TB. Używaj termometru elektronicznego, który poda temperaturę z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. To pozwoli Ci zaobserwować nawet najdrobniejsze wahania TB. Dodatkowo, termometr elektroniczny sygnalizuje dźwiękiem koniec pomiaru oraz przechowuje w pamięci kilka ostatnich wyników.Jeżeli używasz termometru rtęciowego, wstrząśnij go wieczorem przed zaśnięciem, aby zbić rtęć do poziomu neutralnego. Mierz temperaturę o tej samej godzinie każdego ranka, np. 6 rano. Pomiar powinien nastąpić nie wcześniej niż po trzech godzinach nieprzerwanego snu (pomiar po bezsennej nocy może być niedokładny). Przechowuj termometr blisko łóżka, abyś nie musiała po niego wstawać. Staraj się używać tego samego termometru przez cały cykl. Jeżeli zmienisz termometr, zaznacz to na wykresie. Przechowuj w zapasie dodatkowy (najlepiej identyczny) termometr, na wypadek zniszczenia tego, którego używasz. Możesz mierzyć BT w ustach, w pochwie, lub pod pachą, lecz nie zmieniaj miejsca pomiaru w trakcie trwania cyklu, gdyż temperatura w różnych miejscach ciała może być różna. Zapisuj wyniki pomiaru od razu (możesz przechowywać wykres przy łóżku) lub zaraz po wstaniu z łóżka, aby o nich nie zapomnieć w ciągu dnia. Jeżeli z jakiegoś powodu nie możesz zachować którejś z tych zasad, nie przerywaj pomiarów. Zaznacz jedynie jakie odchylenie miało miejsce. To ułatwi interpretację Twojego wykresu. Rys. 1. Przykładowy wykres temperatury bazowej Pozycja i Konsystencja Szyjki Macicy Obserwacja szyjki jest dodatkowym źródłem informacji o Twojej płodności. Podczas kilku dni poprzedzających owulację szyjka macicy znajduje się wyżej i jest miększa (a także bardziej otwarta). Po upływie dni płodnych, szyjka będzie niżej, będzie bardziej twarda, a także bardziej zamknięta. Zmiany te można zaobserwować tylko w jeden sposób: umieszczenie palców głęboko wewnątrz pochwy. Jeżeli metoda ta jest dla Ciebie nieprzyjemna, nie musisz jej stosować aby dokładnie zaobserwować swoje dni płodne – obserwacja śluzu i pomiar TB wystarczą, szczególnie, jeżeli śluz masz na tyle obfity, że można go zaobserwować na bieliźnie lub papierze toaletowym. Przy obserwacji szyjki macicy staraj się przestrzegać następujących zasad: Przed obserwacją dokładnie umyj ręce aby uniknąć infekcji. Sprawdzaj szyjkę raz dziennie po zakończeniu miesiączki. Staraj się sprawdzać szyjkę o tej samej porze każdego dnia, gdyż jej zachowanie może się zmieniać w zależności od pory dnia. Prowadź obserwacje zawsze w tej samej pozycji, gdyż ma ona wpływ na relatywne położenie szyjki przy badaniu. Dobre pozycje to kucanie lub stanie z jedną stopą na stołku (albo na sedesie). Zrelaksuj się (wraz z upływem czasu będzie to coraz łatwiejsze). Ostrożnie włóż do pochwy dwa palce, tak głęboko, aż poczujesz opór. To jest szyjka macicy. Dotykając jej delikatnie zauważysz, że jest ona gładka, delikatna, I nieco bardziej zwarta, niż otaczające ją ścianki pochwy. Dotykając szyjki, zaobserwuj, co następuje:
Testy Owulacyjne Na rynku dostępna jest rosnąca gama testów owulacyjnych. Wszystkie działają na podobnej zasadzie: Wykrywają one zmiany hormonalne, które rejestrowane są w Twoim moczu lub ślinie. Dane z takich testów pozwolą Ci uzyskać pełniejszy obraz Twojego rytmu płodności. Są one szczególnie pomocne przy cyklach nieregularnych, bezowulacyjnych, lub takich, gdzie opisane powyżej objawy dni płodnych są trudne to zaobserwowania. Dla najlepszego efektu dobrze jest stosować je zawsze w połączeniu z co najmniej jedną z opisanych wcześniej metod obserwacji dni płodnych. Oto kilka często stosowanych rodzajów testów. Testy paskowe – mierzą poziom hormonu luteinizującego (LH) w moczu. Szczytowe stężenie (tzw. pik) LH przekazywanego do jajników powoduje wydzielanie enzymów, które doprowadzają do pęknięcia dominującego pęcherzyka i uwolnienia komórki jajowej do jajowodu. To właśnie jest owulacja i następuje ona w ciągu ok. 24-36 godzin po piku LH. Dlatego pozytywny wynik testu paskowego mówi nam, że owulacja powinna nastąpić w ciągu doby. Test przeprowadzamy zazwyczaj zamaczając pasek testowy na kilka do kilkunastu sekund w pojemniczku ze świeżym moczem, a następnie czekamy kilka minut na pojawienie się jednego lub dwóch pasków (zasada działania testu jest bardzo podobna do testów ciążowych, z tym, że badamy tu poziom zupełnie innego hormonu). Jeżeli w obszarze testowym (zazwyczaj pośrodku paska) pojawi się jedna kreska, wynik jest negatywny, czyli owulacja jeszcze nie nastąpiła lub jest już zakończona. Jeżeli widzimy dwie kreski, wynik jest pozytywny i owulacja powinna nastąpić w ciągu najbliższej doby. Jeżeli są dwie kreski ale kreska testowa jest bledsza od kreski kontrolnej, pik LH jeszcze nie nastąpił. Test jest pozytywny tylko, gdy obie kreski są jednakowo ciemne lub kreska testowa jest ciemniejsza. W celu osiągnięcia najlepszych rezultatów dobrze jest nie pić ok. 2 godzin przed przeprowadzeniem testu i testować codziennie o tej samej porze. Ze względu na krótki czas trwania piku LH, czasem zaleca się testowanie 2 razy dziennie, lecz nie z samego rana, gdyż pik LH zazwyczaj zaczyna się z rana i może nie być jeszcze widoczny w porannym moczu. Ponieważ owulacja zazwyczaj następuje między 12 a 14 dniem cyklu, najlepiej rozpocząć testowanie około 10 dnia cyklu. Zawsze należy dokładnie czytać instrukcje producenta dołączone do opakowania. Elektroniczny monitor owulacyjny – działa na tej samej zasadzie, co testy paskowe, lecz zamiast jednorazowych pasków używamy plastikowej pałeczki testowej, którą umieszczamy pod strumieniem moczu. Pałeczkę następnie umieszczamy w urządzeniu testującym, które na elektronicznym wyświetlaczu pokazuje stopień płodności. W tym sensie monitory elektroniczne są bardziej dokładne, niż testy paskowe, lecz ich wadą jest wysoka cena. Mikroskop owulacyjny – urządzenie to pozwala na obserwację śliny, w której odzwierciedlone są zmiany poziomu estrogenu w organiźmie. W dniach poprzedzających owulację stopniowo wzrasta poziom estrogenu w ciele kobiety. Ten wzrost ma wpływ na zwiększenie poziomu soli (elektrolitów) w ślinie, który powoduje zmiany w strukturze śliny. Te zaś można zaobserwować przy znacznym powiększeniu optycznym. Test wykonujemy następująco: Na szklaną płytkę nanosimy kroplę śliny i pozostawiamy ją na klika minut do całkowitego wyschnięcia. Następnie umieszczamy płytkę pod soczewką powiększającą mikroskopu i obserwujemy wzór, jaki tworzą kryształki śliny. Podczas dni płodnych, kiedy poziom estrogenu jest najwyższy, w kropli śliny zauważymy piękne wzory podobne do liści paproci albo szronu na szybie. Podczas dni niepłodnych zaobserwujemy nieregularne skupiska kryształków. Im więcej liści paproci, tym wyższy poziom estrogenu i (najprawdopodobniej) tym bliżej owulacji. Podczas okresu przejściowego (gdy poziom estrogenu wzrasta, alenie osiągnął jeszcze maksimum) można zaobserwować częściowe, lub przerywane zarysowania paproci. Ta przejściowa faza trwa zazwyczaj około kilku dni. Gdy cała próbka pokryta jest paprociami, oznacza to, że owulacja nastąpi w ciągu 24 do 72 godzin. Najlepiej przeprowadzić test tuż po przebudzeniu, gdyż jedzenie i picie, a nawet mycie zębów może mieć wpływ na zaobserwowany wynik. Dużą zaletą mikroskopu jest możliwość obserwacji stopniowych zmian poziomu estrogenu przez cały cykl miesiączkowy. Pozwala to zaobserwować unikalny rytm hormonalny Twojego ciała, a nawet wykryć potencjalne zachwiania równowagi hormonalnej. Badania kliniczne wykazują bardzo wysoką dokładność tej metody. Dodatkowo, mikroskopy owulacyjne nie są drogie i można je stosować wielokrotnie.
Inne oznaki dni płodnych Niektóre kobiety obserwują inne zmiany, które mogą sygnalizować zwiększoną płodność. Jeżeli jednak nie odnotowałaś u siebie żadnej z poniższych oznak, nie oznacza to, że nie jesteś płodna. Te objawy są po prostu dużo bardziej zmienne, w zależności od osoby, a nawet mogą się zmieniać z jednego cyklu na drugi. Oto kilka z nich. Ból owulacyjny – jest to delikatny ból w okolicach podbrzusza lub jajnika. Nie zawsze występuje on dokładnie w tym samym czasie, co moment owulacji, i nie każda kobieta go odczuwa. Zwiększony popęd płciowy – możesz zauważyć, że twój popęd płciowy zmienia się zgodnie z fazami Twojego cyklu i może on być najsilniejszy w okolicach owulacji. Może on też mieć nieco inny rytm. To wszystko zależy od indywidualnej charakterystyki Twojego organizmu. Warto zapisywać zmiany w popędzie płciowym i uzupełnić nimi dane o Twoim osobistym rytmie płodności. Plamienie owulacyjne – niektóre kobiety obserwują delikatne plamienie w dniu owulacji. Jest to dosyć rzadkie, ale zdarza się, ze śluz szyjkowy ma tego dnia lekkie różowe zabarwienie. Jeżeli krwawienie jest mocniejsze, dobrze jest porozmawiać o tym z lekarzem. Wrażliwe piersi – jest to kolejny bardzo indywidualny objaw. Wrażliwość piersi związana jest ze wzrostem progesteronu, który następuje tuż po owulacji i trwa aż do krwawienia miesięcznego (jeżeli nastąpiło zapłodnienie, poziom progesteronu pozostanie podwyższony).
Warto jest prowadzić systematyczne obserwacje kilku z wymienionych wyżej wskaźników, zapisując je w specjalnie przeznaczonym do tego celu zeszycie lub pliku komputerowym. Po kilku cyklach poznasz swoje indywidualne objawy dni płodnych i nauczysz się z dużą dokładnością przewidywać owulację. Dodaj do: Copyright © 2008-2009 FERTILUS. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wszystkie treści zamieszczone na stronie www.jestemplodna.pl są chronione prawem autorskim. Jeżeli są Państwo zainteresowani umieszczeniem naszych treści w swoich publikacjach, prosimy o przesłanie zapytania na ten temat za pośrednictwem formularza kontaktowego. Prześlemy Państwu warunki dalszej publikacji naszych treści. |
